Sosyal medyada eğlencelik oldu, AFP fotoğrafı geri çekti

Fransa lideri Hollande alımlı bir adam değil. Ama geçen hafta aniden “karizmatikleşti”! “Köyün delisi”ne benzetilen görüntüsü sosyal medyada eğlencelik olunca AFP fotoğrafı anında geri çekti. “Elysse’den baskı geldi” şeklinde sansür feveranı koptu. AFP yalanladı, “İlkemiz gereği insanları alaya aldıracak yayın yapmayız” dedi, iş iyice büyüdü. İşte size Barbra Streisand efekftinin son örneği

 

Fındıklı merdivenleri ilk gece boyandığı haliyle gök kuşağı havasında kalabilseydi… Yokuş yukarı o renk dalgasının farkına varanlar muhtemelen bir avuç İstanbullu ile sınırlı kalacaktı. Ama bir gecede griye, ertesi gece yine renk âlemine dönünce iş büyüdü. Memleketin dört bir yanında eline boya ve fırçayı alan, bulduğu ilk merdivene koştu. Olay, İzmit’te gözaltılara kadar vardı.

 

Sosyal Medya Etkisi

Buna isterseniz “kelebek etkisi” de diyebilirsiniz; merdiven boyama furyasının İzmir’e, Tunceli’ye, Batman’a kadar uzanmasına. Ama bizim konumuz “Barbra Streisand efekti”; Yani örtülmeye çalışılan bir olgunun, bu çaba yüzünden daha geniş kitlelere yayılarak ayyuka çıkması. Streisand vakası, 10 yıl önceye dayanıyor. Bir proje dahilinde, California kıyılarındaki erozyonu göstermek için 12 bin fotoğraf çekiliyor. Kareler arasında Streisand’ın Malibu’daki malikanesi de var. Sanatçı, mahremiyeti ihlalden 50 milyon dolarlık dava açıyor ve kaybediyor. 3850 No’lu fotoğraf, proje sitesinden sadece 6 kez download edilmişken, davanın yarattığı sansasyonla siteyi ziyaret edenlerin sayısı bir ayda 420 bini buluyor.

 

İşte Fındıklı’daki gri müdahale de olmasa, renkli merdivenler belki birkaç kareyi geçmeyecekti. Ama şimdi internette yüzlercesi var.

 

Komik François Hollande

Komik François Hollande

 

SANKİ LOUIS DE FUNES

Ama merdiven hikaye! Streisand efektinin en okkalı örneği şu günlerde Fransa’da yaşanıyor. Odağında da François Hollande’ın cumhurbaşkanından çok Louis de Funes’u andırdığı fotoğrafı var. Okulların açıldığı gün çekiliyor fotoğraf. Hollande bir okulu şereflendirmiş; sınıfta oturuyor, arkasındaki tahtada da “Bugün okulun ilk günü” gibi bir cümle yazılı.

Hollande’ın duruşu, yüz ifadesi tek kelimeyle komik. Sonraki günlerde “köyün delisi” damgası yiyecek o ifade tabii anında sosyal medya canavarlarının eline düşüyor. Derken, fotoğrafı abonelerine servis eden AFP, geri çekiyor. Daha doğrusu “öldürüyor”.
Ajanslar ilkeleri açısından sakıncalı buldukları, kaynağından manipule edilmiş ya da içeriği hatalı fotoğrafları “mandatory kill” ibaresiyle geri çeker ve abonelerinden “kullanmayın” ricasında bulunurlar. Bunu bazen fotoğraftaki kişinin talebi üzerine de yapar ve belirtirler. Mesela Epa, Merkel’in tatil fotoğraflarını şansölyenin talebiyle geri çekip, bunu da not düşmüştü.

Sosyal Medyada Sansür

AFP’nin böyle bir notu yoktu. Sosyal medya “Elysee’den emir geldi, resim sansürlendi” diye çalkalanmaya başladı. Bunun üzerine AFP’nin Haber Müdürü Philippe Massonnet bir açıklama yayınladı. Dedi ki; “AFP, insanları komik duruma düşüren fotoğrafları yayınlamaz. Şok etkisi yapsın ya da biri alaya alınsın diye foto geçmez. Oysa ki muhabirlerimiz uluslararası toplantılarda son derece insani, fakat pek de övünç kaynağı olmayan görüntüler yakalar – burun karıştırma gibi. Yayınlama kararı ise editörlere aittir. O fotoğrafı da, cumhurbaşkanı için pek övücü olmadığından geri çektik. Kimsenin baskısı altında kalmadan yaptık ama böylelikle daha çok dikkat çektiğimiz için hata ettiğimizi anladık. Siyasi baskıya boyun eğdiği şüphesiyle ajansın itibarının sorgulanmasına da yol açtık. Fotoğrafı geri çekerek yeniden hayat verdik, sosyal medyada daha da yayılmasını sağladık.”

 

YOKSA OTOSANSÜR MÜ?

Yerinde bir itiraf. Ama mesele bu noktada kapansa iyi! Fotoğraf, Twitter’da Fransız web sitelerinde daha da yayıldı. İngiliz gazeteleri “Köyün delisi” diye başlıklar attı. Hımbıl görüntüden zaten imaj sorunu olan Hollande’a “beyinsiz, sırıtık, salak” yakıştırmaları yapıldı.
“Cumhurbaşkanını daha zeki gösterecek Photoshop henüz icat edilmedi” türü espriler aldı yürüdü.
Elysee’den emir mi geldi, yoksa devlet desteğiyle ayakta duran ajans “Aman sarayla aramızı bozmayalım” diye oto sansür mü uyguladı, bilinmiyor. Ama fotoğraf hızla yayılmaya devam ediyor. “Madem ki yasak, biz yayınlarız” notları düşülüyor. Hatta bir sitede resim altı yarışması bile var.

 

Düzgünü dururken

Hollande’ın tartışılan fotoğrafını, 3 Eylül’de AFP muhabiri Denis Charlet çekti. Havuz uygulaması olduğu için Reuters da aynı fotoğrafı geçti. Charlet’nin çektiği 30 kareden sadece biriydi. Düzgün görünümlüleri de vardı.

 

HT PAZAR / Ayşe ÖZEK KARASU

Bir önceki yazımız olan 2015'te Sosyal Medya Yönetimi Nasıl Olmalı? başlıklı makalemizde şirket içi sosyal medya, sıkıcı sosyal medya yönetimi ve sosyal medya ajansı çalışmaları hakkında bilgiler verilmektedir.

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir